วันที่ 22 กรกฎาคม 2569 กระทรวงการต่างประเทศสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) ออกแถลงการณ์แสดงจุดยืนต่อกรณีแถลงการณ์ร่วมระหว่างรัฐบาลจีนและรัฐบาลไทย ภายหลังการพบหารือระหว่างนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีของไทย กับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ที่ประเทศจีน เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม
ข้อมูลจากเว็บไซต์กระทรวงการต่างประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ระบุว่า ภายหลังการหารือระหว่างผู้นำทั้งสองฝ่าย ได้มีการออกแถลงการณ์ร่วมระหว่างรัฐบาลสาธารณรัฐประชาชนจีนและรัฐบาลราชอาณาจักรไทย ว่าด้วยการมุ่งสู่ประชาคมไทย – จีนที่มีอนาคตแห่งความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน โดยระบุว่าไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีนที่ไม่อาจแบ่งแยกได้ พร้อมทั้งสนับสนุนภารกิจการรวมชาติของจีนโดยสันติ และจะไม่สนับสนุนการเรียกร้องใด ๆ เกี่ยวกับเอกราชของไต้หวัน นอกจากนี้ ยังระบุว่าไทยจะสนับสนุนนโยบาย หนึ่งประเทศ สองระบบ ของจีนด้วย
ต่อมาในช่วงบ่ายของวันที่ 21 กรกฎาคม 2569 กระทรวงการต่างประเทศสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) ออกแถลงการณ์ระบุว่า ถ้อยคำที่ปรากฏในแถลงการณ์ดังกล่าวเป็นการบิดเบือนข้อเท็จจริงอย่างร้ายแรง พร้อมทั้งแสดงการประท้วงและประณามรัฐบาลจีนอย่างรุนแรง กรณีเผยแพร่ถ้อยแถลงที่เป็นเท็จซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งเป็นการลดทอนอธิปไตยของไต้หวัน อีกทั้งยังแสดงความผิดหวังและเสียใจต่อการดำเนินการของรัฐบาลไทย ที่เพิกเฉยต่อข้อเท็จจริง และยอมรับแนวทางของจีนในการลดทอนอธิปไตยของไต้หวัน
แถลงการณ์ยังย้ำว่า สาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) เป็นรัฐเอกราชที่มีอธิปไตย และไม่ได้อยู่ภายใต้การปกครองของสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยไต้หวันจะไม่ยอมให้จีนใช้แถลงการณ์ทวิภาคีเป็นช่องทางเผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพื่อพยายามเปลี่ยนแปลงสถานะปัจจุบันเพียงฝ่ายเดียวผ่านสงครามทางความคิด
นอกจากนี้ กระทรวงการต่างประเทศสาธารณรัฐจีน (ไต้หวัน) ระบุว่า ไต้หวันและไทยมีความสัมพันธ์อันใกล้ชิดทั้งด้านการค้าและการเดินทางของประชาชน จึงเรียกร้องให้รัฐบาลไทยให้ความสำคัญกับมิตรภาพอันยาวนานระหว่างทั้งสองฝ่าย และไม่ร่วมมือกับจีนในการกดดันไต้หวันอย่างต่อเนื่อง พร้อมระบุว่า หากยังดำเนินการในลักษณะดังกล่าว ไทยอาจกลายเป็นหนึ่งในผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการบ่อนทำลายสันติภาพและเสถียรภาพในภูมิภาคของจีน
